Matematyczny Model Dyskretnego Rozkładu Jednostajnego U(a, b)
Dla dowolnego domkniętego przedziału liczb całkowitych [a, b], gdzie a ≤ b, liczba wszystkich możliwych wartości w przestrzeni zdarzeń wynosi N = b - a + 1. W idealnym dyskretnym rozkładzie jednostajnym prawdopodobieństwo wylosowania dowolnej pojedynczej liczby k wynosi:
Podstawowe parametry statystyczne tego rozkładu wyznaczają ścisłe twierdzenia probabilistyczne:
- Wartość oczekiwana (Średnia teoretyczna): E(X) = (a + b) / 2. Przy losowaniu liczb od 1 do 100 średnia wyniesie dokładnie 50,5.
- Wariancja rozkładu: Var(X) = [(b - a + 1)2 - 1] / 12 = (N2 - 1) / 12.
- Odchylenie standardowe: σ = √Var(X). Dla przedziału [1, 100] wynosi ono w przybliżeniu 28,87.
Dlaczego Standardowe Math.random() Zawodzi w Poważnych Zastosowaniach?
Większość internetowych generatorów losuje liczby za pomocą uproszczonej formuły JavaScript:
Funkcja Math.random() opiera się na algorytmie pseudolosowym (np. Xoroshiro128+). Nie czerpie ona entropii fizycznej, a jej stan wewnętrzny da się odtworzyć już po zaobserwowaniu kilkunastu kolejnych wygenerowanych liczb. Co gorsza, przy konwersji 64-bitowej liczby zmiennoprzecinkowej na zakres całkowity występuje tzw. modulo bias — niektóre liczby mają minimalnie większą szansę wylądowania niż inne.
Nasz system stosuje 32-bitowy bufor sprzętowy crypto.getRandomValues(new Uint32Array(1)) i odrzuca wartości z reszty przekraczającej największą wielokrotność zakresu. Dzięki temu każda liczba ma bezwzględnie identyczną wagę matematyczną.
Tabela Parametrów dla Popularnych Przedziałów Losowych
| Zakres [Min, Max] | Liczba wartości (N) | Szansa jednej liczby P(k) | Wartość oczekiwana E(X) | Główne Zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| 1 – 10 | 10 | 10,00% | 5,50 | Pytania szkolne, małe grupy |
| 1 – 49 (Lotto) | 49 | 2,04% | 25,00 | Typowanie kuponów Totalizatora |
| 1 – 50 | 50 | 2,00% | 25,50 | Eurojackpot, konkursy social media |
| 1 – 100 | 100 | 1,00% | 50,50 | Standard procentowy, loterie |
| 1 – 1000 | 1000 | 0,10% | 500,50 | Losowania biletów, loterie masowe |